Bijna alle grote dichters hadden een even uitzonderlijke muze die hun beste werk inspireerde. Voor Italië’s grootste dichter, het equivalent van Shakespeare, Dante Alighieri, was die muze Beatrice. Een van de plekken waar zij elkaar volgens de overlevering voor het eerst zouden hebben ontmoet, bevindt zich naar verluidt in een van de vele prachtige kerken van Florence. Voor liefhebbers van poëzie en romantiek kan deze kerk worden gezien als een pelgrimsoord dat absoluut op de reisroute thuishoort wanneer je een villa in Florence boekt.
De kerk in kwestie is de eeuwenoude Kerk van Santa Margherita dei Cerchi, die al dateert uit 1032. Dit is de plek waar de vrouw die wordt beschouwd als de Beatrice over wie Dante schreef, Beatrice Portinari, samen met haar familie werd begraven en die zich vlak om de hoek van hun voormalige woning bevindt. Interessant genoeg wordt ook aangenomen dat Dante hier daadwerkelijk in het huwelijk trad met zijn vrouw, Gemma Donati.
Hoewel veel details onzeker zijn en gehuld blijven in de nevelen van de tijd, is de Kerk van Santa Margherita dei Cerchi niettemin een plek waar liefhebbers van Dante en zijn liefdesverhaal met Beatrice jaarlijks massaal samenkomen om boodschappen en wensen achter te laten. Volgens een lokale legende zou Beatrice namens deze bezoekers kunnen bemiddelen en hen helpen in hun liefdesleven. In de kerk is bovendien een schilderij te zien van een denkbeeldige, noodlottige ontmoeting tussen Dante en Beatrice op haar trouwdag, geschilderd door Raffaello Sorbi.
In werkelijkheid trouwde Dante echter met een andere vrouw en beweert hij in zijn eigen geschriften dat hij Beatrice zelf slechts een paar keer daadwerkelijk heeft ontmoet. Wat hij voor haar beschrijft, lijkt minder op de romantische liefde zoals wij die kennen en past meer binnen de traditie van de hoofse liefde: een poëtische uitdrukking van een intense emotie die eerder verwant is aan bewondering, meestal in het geheim werd gekoesterd en van een meer spirituele dan aardse aard was.
Dante schrijft in zijn Vita Nuova, een bundel van zijn gedichten, dat hij Beatrice ontmoette op een meifeest toen zij beiden pas negen jaar oud waren en dat hij op slag verliefd werd. Zowel Beatrice als Dante trouwden later met anderen en Dante zag haar daarna nog slechts enkele keren. Hij bleef over haar schrijven in zijn gedichten, ook na haar dood in 1290, slechts enkele jaren na haar huwelijk, toen zij nog maar in de twintig was. In zijn werken vertelt hij dat hij zich na haar overlijden volledig terugtrok in zijn poëzie en vele gedichten aan haar wijdde. Deze gedichten, samen met de eerdere werken die hij ter ere van haar schreef, werden uiteindelijk bekend onder de naam Vita Nuova.
Beatrice verschijnt ook op beroemde wijze in zijn grote fictieve werk en epische reis door het hiernamaals, zijn Commedia. Aanvankelijk wordt de antieke dichter Vergilius Dante’s gids en vertelt hij hem dat het Beatrice was die hem had gestuurd om Dante op zijn weg te helpen. Vervolgens wordt zij talloze keren genoemd tijdens de reis door de Hel en het Vagevuur, waar zij verschijnt als een bron van troost en inspiratie. Beatrice zelf verschijnt aan het einde van het Vagevuur en neemt de rol van gids rechtstreeks over van Vergilius wanneer zij samen verder reizen naar het Paradijs. Hoewel zij hem streng ter verantwoording roept, moedigt zij Dante ook aan en ondersteunt zij hem tijdens de tocht door de sferen van de hemel, totdat zij het Empyreum bereiken, waar zij thuishoort te midden van enkele van de verheerlijkte vrouwen uit de Bijbel. In dit werk wordt de diep spirituele aard van Dante’s liefde voor Beatrice duidelijk en wordt zij niet gezien als een vrouw, maar eerder als een middel om de dichter nader tot God te brengen.
Natuurlijk is het voor wie gewoon een beetje geluk in de liefde wil een stuk makkelijker om een kleine bedevaart te maken naar de sfeervolle Kerk van Santa Margherita dei Cerchi en daar je wensen of gebeden uit te spreken voor wat extra hulp tijdens een verblijf in een van onze ongelooflijk romantische vakantiewoningen in Florence.
