Als je een beginnende schilder meeneemt op vakantie naar Toscane of in het bijzonder een villa in Florence boekt, zul je geen gebrek hebben aan prachtige en beroemde kunstwerken om te bewonderen. Ben je zelf gewoon een kunstliefhebber, dan heb je eindeloos veel iconische werken om van je bucketlist af te vinken. Als je echter indruk wilt maken op en inspiratie wilt bieden aan de meisjes in je gezelschap, of gewoon op zoek wilt gaan naar de zeldzame voorbeelden van vrouwelijke kunstenaars tussen de talloze beroemde mannelijke kunstenaars, dan kan het lastig zijn om te weten waar je moet zoeken. Er zijn werken van deze baanbrekende vrouwen te vinden, maar om ervoor te zorgen dat je ze aan je reisprogramma kunt toevoegen, willen we de komende weken enkele van de mooiste voorbeelden uitlichten die je zeker niet mag missen...
Het werk van een vrouwelijke kunstenaar uit de renaissance dat je vandaag zeker moet gaan bekijken als je een vakantiehuis in Florence hebt geboekt, de geboorteplaats van deze kunststroming, is...
Het Laatste Avondmaal van Plautilla Nelli
Dit grootschalige olieverfschilderij op doek is te vinden in de refter van Santa Maria Novella, dat al beroemd is vanwege de prachtige kerk en de eeuwenoude, gerenommeerde apotheek van de instelling, waar nog altijd schoonheidsproducten te koop zijn die ooit geliefd waren bij Europese koninginnen. Het werk werd oorspronkelijk gemaakt voor het klooster van Santa Caterina da Siena, de instelling waar Nelli woonde, op ongeveer anderhalve kilometer afstand. Het schilderij werd gered nadat Napoleon Italië had veroverd en het klooster werd gesloten, voordat het uiteindelijk werd verwoest. In 2019 werd het werk uit de opslag gehaald en tentoongesteld voor bezoekers van het museum van de Santa Maria Novella-kerk.
Het werk is niet alleen opmerkelijk vanwege zijn indrukwekkende kwaliteiten, maar is ook het eerste voorbeeld van een vrouwelijke schilder die dit onderwerp op deze schaal heeft afgebeeld, een schaal waarop het in die tijd sowieso al zeer ongebruikelijk was dat vrouwen schilderden.
Het is bovendien het enige bekende gesigneerde werk van Nelli. Naast twee andere werken staat haar auteurschap hierdoor vast, ondanks het feit dat we weten dat ze in haar tijd een zeer productieve kunstenaar was. We weten dat ze veel opdrachtgevers had, onder wie een aanzienlijk aantal vrouwen, en dat ze een groot aantal zowel grootschalige werken als miniaturen maakte. Nelli is bovendien een van slechts vier vrouwelijke kunstenaars die worden genoemd in Vasari’s Levens van de grootste schilders, beeldhouwers en architecten, een invloedrijke tekst uit die tijd.
Dit werk laat veel van Nelli’s kenmerkende artistieke eigenschappen zien die de moeite waard zijn om op te merken en te bespreken als je tijdens je verblijf in een van onze luxe villa’s in Florence een bezoek brengt:
1. Geniet van de prachtig levendige kleuren en mooie juweeltonen.
2. Bewonder de levendige emoties die op de gezichten van haar figuren te zien zijn in deze dynamische en gespannen scène. Het Laatste Avondmaal is een onderwerp waarmee kunstenaars altijd al hun vermogen konden tonen om een verhaal te vertellen en actie in een stilstaand beeld voor een publiek tot leven te brengen. Nelli was hierin bijzonder getalenteerd en er wordt opgemerkt dat dit aspect in haar werk extra sterk naar voren kwam, waardoor ze zich onderscheidde van de kunstenaars van wie ze als autodidactische schilderes kopieerde en van wie ze leerde.
3. Let op het feit dat haar mannelijke figuren qua uiterlijk als enigszins zacht of vrouwelijk kunnen worden omschreven. Dit benadrukt dat ze weliswaar door haar klooster werd gesteund in haar ambities om schilderes te worden en materialen en tijd kreeg om haar vakmanschap te ontwikkelen, maar dat ze geen formele opleiding kon volgen en niet kon leren door naar echte modellen te tekenen, in tegenstelling tot haar mannelijke tijdgenoten.
Dus als je tijdens een vakantie in Toscane geniet van een artistiek bezoek aan Florence, zorg er dan voor dat je dit werk en deze locatie aan je reisprogramma toevoegt.